Nguồn gốc Tết hàn thực và ý nghĩa của chiếc bánh trôi ngày Tết.

Tết Hàn thực và món bánh trôi bánh chay của Việt Nam

Theo nghĩa chữ Hán, “Hàn”  nghĩ là rét , còn  “thực” nghĩa là ăn, “Tết Hàn thực”  có nghĩa là tết ăn đồ lạnh. Tết Hàn thực có nguồn gốc từ thời Xuân Thu của người Trung Quốc.  Người Trung Quốc thường truyền tai nhau câu truyện kể về vua Tấn Văn Công nước Tấn, gặp đại loạn nên phải bỏ nước lưu vong. Bên cạnh vua luôn có một người hiền sĩ là Giới Tử Thôi- là người trợ giúp và hiến kế cho ông. Một hôm, lương thực khánh kiệt, trong nhà không còn lấy một hạt gạo. Giới Tử Thôi đã phải lén cắt một miếng thịt đùi mình rồi nấu thành món ăn dâng lên vua.  Vua ăn xong xuôi, hỏi ra mới biết nguyên do đã đem lòng cảm kích Giới Tử Thôi khôn xiết.

Giới Tử Thôi đã theo phò vua Tấn Văn Công 19 năm trải qua rất nhiều đau khổ, cùng vào sinh ra tử. Nhưng khi Tấn Văn Công giành lại được vương vị, phong thưởng rất hậu hĩnh cho những người có công, nhưng lại quên mất Giới Tử Thôi. Mặc dù vậy nhưng Giới Tử Thôi cũng không oán giận gì, nghĩ mình theo vua phò vua là chuyện nên làm. Ông đã đưa mẹ vào núi Điền Sơn Tránh đời. Tấn Văn Công về sau nhớ ra , cho người đi tìm Tử Thôi. Nhưng vì là người không tham danh vọng , Tử Thôi nhất mực không quay về lĩnh thưởng , Tấn Văn Công ra lệnh đốt rừng để thúc ép Tử Thôi quay về. Không ngờ Tử Thôi bền chí, hai mẹ con cùng chịu chết cháy trong rừng.

Vua thấy hối lỗi, sau  cho người lập miếu thờ. Hàng năm, đến ngày 3 tháng 3 là ngày chết cháy của 2 mẹ con Tử Thôi thì cấm dùng lửa nấu ăn, ngay cả việc làm cỗ cúng cũng phải làm từ hôm trước. Và ngày này được xem là ngày tết Hàn thực.

Khác với Tết Hàn thực ở Trung Quốc , vào ngày này người Việt không thờ phụng ông Giới tử thôi, mà người Việt vẫn thổi nấu thông thường. Điều đặc biệt, người Việt còn sáng tạo nên bánh trôi, bánh chay với tác phong biểu trưng đó là những thức ăn nguội – hàn thực để biểu lộ tấm lòng thành kính nhất nhằm tưởng nhớ đến công ơn dưỡng dục của những người đã mất.

Bánh trôi, bánh chay truyền thống của Việt Nam

banh troi

Bánh trôi, bánh chay truyền thống của người Việt được làm từ bột gạo nếp ngon với đường phên hoặc đậu xanh xay nhuyễn. Bột gạo nếp được cho vào cối xay với nước cho mịn , lọc lấy phần bột rồi nặn thành các viên bánh tròn , trắng mịn. Phần nhân bánh là những viên đường phên cắt nhỏ. Bánh trôi sau khi nặn xong sẽ được thả vào nồi nước đang đun sôi trên bếp. Khi bánh nổi lên là đã chín , nhanh tay vớt ra để vào thau nước lã để bánh nguội và không bị dính nhau. Bánh được xếp ra đĩa và bày lên bàn thờ để cúng. Tùy mỗi vùng miền mà người ta sẽ biến tấu theo mỗi cách riêng như cho thêm nước cốt dừa,…để phù hợp với khẩu vị cho từng địa phương, tạo thêm nét quyến rũ cho món ăn.

Còn bánh chay cũng được làm từ bột nếp nhưng không có nhân. Bánh được nặn dẹt nhưng bánh rán sau đó đem luộc chín như bánh trôi. Địa ngục ta sẽ nấu thêm nước đường với nước thuốc , ít gừng cho sánh lại và múc ra bát sau thời gian ấy thả những viên bánh chay vào là được. Có người còn rắc thêm ít lạc rang cho thơm.


Khám phá món ăn - Khám phá quán ăn - Góc cafe

Bình chọn bài viết

Ý kiến của bạn